Tel sterren in Orion van 11 tot en met 18 maart 2026 en strijd mee tegen lichthinder!
De hemel observeren: het is een zaligheid bij helder weer, maar meer en meer wordt deze prachtige bezigheid verstoord door een overvloed aan licht. Ten tijde van de stichting van onze sterrenwacht was er geen vuiltje aan de lucht: vanuit het stadscentrum van Gent kon je de Melkweg zien. Vandaag, anno 2026, kunnen we daar alleen nog maar van dromen. De enorme lichthinder afkomstig van industrie, wegen, sierverlichting, glastuinbouw, recreatie en noem maar op heeft als gevolg dat tussen aarde en hemel een diffuse lichtwaas is ontstaan die ons letterlijk het zicht op de sterren langzaam maar zeker ontneemt.
Lichthinder lijkt banaal, maar het heeft verrassend verreikende gevolgen. Het ontregelt ons slaapwaakritme, om maar iets te zeggen. Het leidt tot massale vogelsterfte. Tal van diersoorten - de mens incluis - lijden onder een overdaad aan kunstlicht. Nochtans kunnen we met een aantal simpele ingrepen al een groot verschil maken. Met ons stertelproject Saving Private Orion willen we het brede publiek inschakelen om deze problemen aan te kaarten. Lees hieronder hoe je dat kan doen!
Tijdens de telperiode staan er activiteiten gepland rond lichthinder:
-
Zo kan je bijvoorbeeld een lichthinderwandeling (11 maart 2026, 19u – 20u) meestappen in de buurt van de volkssterrenwacht in Gent. Samen met Stijn Vanderheiden (Leve(n)de Nacht vzw) stap je rond terwijl Stijn uitleg geeft. Lichthinder is overal aanwezig, ook waar je het niet vermoedt. Maar! Het is ook verbazend simpel te verhelpen. Deze wandeling zet je alvast op weg.
-
Je kan ook een lezing volgen. Verdere info hierover volgt snel! Dit moet dus nog bevestigd worden.
-
Onze publieksavond van 11 maart en op 18 maart richten we in als thema-avonden rond lichthinder. Op deze publieksavonden kan je natuurlijk onze sterrenwacht bezoeken en onze historische Van Monckhoventelescoop bewonderen. Daarnaast geven onze enthousiaste medewerkers met plezier uitleg over lichthinder. Ons grasveld is een geweldige illustratie over hoe lichthinder ervoor zorgt dat we steeds minder van onze nachthemel te zien krijgen. Onze medewerkers helpen je er om Orion te vinden en om je waarneming door te geven via onze website. Een smartphone is een troef op deze avonden!
-
Onze werkgroep waarnemen is actief in Provinciaal Domein Het Leen in Eeklo. Zij verzorgen er een waarneemavond in het kader van de strijd tegen lichthinder op vrijdag 13 maart (19u – 21u). Hiervoor dien je niet op voorhand in te schrijven.
-
In datzelfde Het Leen kan je een tentoonstelling bezoeken rond lichthinder. Deze weblink volgt nog.
Tel mee!
Je steunt onze actie door tussen 11 maart en 18 maart na zonsondergang een plekje te zoeken van waaruit je het sterrenbeeld Orion kan zien.
Na je waarneming kan je onderstaand formulier invullen.
Onderaan deze pagina kan je meer uitleg vinden over hoe je Orion kan vinden.
Vergelijk wat je ziet met de verschillende opties die je kan vinden via GlobeAtNight. Geef vervolgens je waarneming in! Vond je 't leuk? Aarzel niet om verschillende waarnemingen in te geven (bijvoorbeeld vanop een andere locatie, op verschillende tijdstippen, ...)
Tips nodig?
Kom je graag tellen op de sterrenwacht? Dat kan!
Op 11 en 18 maart 2026 staan onze publieksavonden in het teken van onze lichthinderactie.
Je kan intekenen op een lichthinderwandeling, een lezing rond lichthinder meepikken en je door onze medewerkers laten leiden naar Orion om je waarnemingen te doen.
Hieronder kan je je waarnemingen ingeven:
Educatief materiaal
Lager Onderwijs
In dit lesmateriaal vind je activiteiten voor kinderen uit alle jaren van het lager onderwijs rond lichthinder. Met de werkblaadjes en een minimum aan middelen kan je direct aan de slag in je klas.
Achtergrondinfo leerkracht
Lespakket Lager Onderwijs
Werkbundel 456lj
Werkbundel 456lj oplossing
Werkblad 123lj mijn eigen sterrenhemel
Lespakket Lager Onderwijs afbeeldingen
Middelbaar Onderwijs
Dit lesmateriaal is bedoeld voor de lagere jaren van het middelbaar onderwijs.
Edu pakket Middelbaar Onderwijs
Leerlingenblaadje Middelbaar
Leerlingenblaadje Middelbaar oplossing
Intro Middelbaar Onderwijs
Bijlage 1 Huischeck
Bijlage 2 Gevolgen lichthinder
Achtergrondinformatie over lichthinder
In de editie van 2021 hadden we een paar boeiende sprekers, die met een eigen invalshoek rond lichthinder kwamen spreken. Hun presentaties vind je hieronder.
Joost Verheyden: Lichthinder en sterrenkunde
Mike De Brie: Lichtpollutie Zwijnaarde
Stijn Vanderheiden: Saving Private Orion
Over lichthinder
Lichthinder uitgelegd in een paar minuten? Bekijk onderstaand filmpje: Bekijk hieronder de integrale editie van Saving Private Orion 2021 (online)
Ons stertelproject situeert zich in sterrenbeeld Orion. Heb je moeite met het vinden van dit sterrenbeeld?
Bekijk volgend instructiefilmpje en download het gratis waarneemprogramma Stellarium.
Onderstaande knoppen leiden je naar websites met heel wat meer achtergrondinfo over lichthinder.
Media
Editie 2024
Editie 2023
Interview op radio 2 met onze collega Maaike Dubois: 'straatlichten gaan voortaan 4 nachten per week uit in Gent' (1 februari 2023)
Editie 2022
Ook radio 2 ondersteunt onze actie door middel van een zoektocht naar vrijwilligers. Beluister hieronder het interview met onze collega Maaike Dubois.
Editie 2021